CÁCH TÍNH ĐỘ CÔN

      63

Để gia công trục côn, đặc biệt là bằng phương pháp làm lệch ụ động, thường cần phải thực hiện các tính toán để bảo đảm kết quả chính xác. Do các độ côn thường được biểu diễn theo độ côn/ foot, độ côn/inch, hoặc độ góc, có thể cần phải tính toán một trong các kích thước đó.

Bạn đang xem: Cách tính độ côn

Tính toán độ côn/foot

Để tính toán độ côn/foot (tpf), cần phải biết đường kính lớn, đường kính nhỏ, và chiều dài trục côn (I). Tpf có thể được tính toán bằng cách áp dụng công thức sau:

*

Tính toán độ côn cho chi tiết trên Hình 54-3

*

Tính toán độ lệch ụ động

Khi tính toán độ lệch ụ dộng, cẩn phải biết tpf và chiều dài toàn phần (L) của chi tiết (hình 54-4).

Một công thức đơn giản hóa có thể được dùng để tính toán độ lệch ụ động nếu biết độ côn/inch.

*

Với OL: chiều dài toàn phần của chi tiết. Trong những trường hợp không cần tìm tpf, công thức đơn giản hóa sau đây có thể được dùng để tính độ lệch ụ động.

*

Với OL: Chiểu dài toàn phần của chi tiết TL: Chiều dài phần côn D: Đường kính đầu lớn d: Đường kính đầu nhỏ Ví dụ: Tìm độ lệch ụ động cần thiết để tiện côn chi tiết trên Hình 54-4

*

Tính toán độ lệch đồ gá côn hệ inch

Hầu hết các trục côn được tiện trên máy tiện có đồ gá được biểu diễn theo tpf. Nếu chưa biết tpf của phần côn trên chi tiết, có thể tính toán bằng cách dùng công thức:

*

Ví dụ: Hãy tính tpf cho trục cộn với các kích thước: đường kính lớn (D), 13/8 in, đường kính nhỏ (d) 15/16 in, chiểu dài côn (TL) 7 in.

*

Các trục côn hệ mét

Các trục côn hệ mét được biểưdiễn theo tỷ số 1 mm/đơn vị chiều dài. Trên Hình 54-5, chi tiết phải có độ côn 1 mm trên chiều dài 20 mm. Độ côn=này được biểu diễn là 1:20 và phải được nêu trên bản vẽ là “độ côn=1:20”.

Do chi tiết có độ côn 1 mm trên chiều dài 20 mm, đường kính ở điểm 20 mm cách đường kính nhỏ d sẽ là (d+1) mm.

Một số độ côn hệ mét phổ biến là:

Trục chính máy phay: 1:3.429 Thân côn Morse 1:20 (xấp xỉ)

Các chốt côn và các ren ống 1:50

Tính toán độ côn hệ mét

Nếu biết đường kính nhỏ (d), chiều dài đơn vị đoạn côn (k), và tổng chiều dài trục côn (I), đường kính lớn (D) có thể tính được.

Xem thêm: Những Thứ Đắt Nhất Thế Giới Chỉ Có Thể Chiêm Ngưỡng, 19 Thứ Đắt Đỏ Nhất Trên Hành Tinh

Trên Hình 54-6, đường kính lớn (D) sẽ bằng đường kính nhỏ cộng với độ côn. Độ côn trên chiểu dài đơn vị (k) là (d+1)-d=1 mm. Do đó, độ côn/mm chiều dài đơn vị = 1/k.

Độ côn toàn phần là độ côn/mm (1/k) nhân tổng chiều dài trục côn (I)

*

*

Ví dụ: Hãy tính đường kính lớn D với độ côn 1:30 có đường kính nhỏ 10 mm và chiều dài 60 mm.

Do độ côn là 1:30, k =30

*

Các tính toán độ lệch ụ động hệ mét

Nếu trục côn được tiện bằng phương pháp làm lệch ụ động, độ lệch 0 được tính toán như sau (xem Hình 54-7).

Trong đó D: đường kính lớn d: đường kính nhỏ I: chiều dài đoạn côn L: chiều dài chi tiết

Ví dụ: Hãy tính độ lệch ụ động cần thiết để tiện độ côn 1:30xdài 60 trên chi tiết dài 300 mm. Đường kính nhỏ của đoạn côn là 20 mm.

*

Tính toán độ lệch đồ côn hệ mét

Khi đồ gá côn được dùng để tiện côn, lượng điểu chỉnh thanh dẫn hướng có thể được xác định như sau:

Nếu góc côn được cho trên bản vẽ, bạn hãy chỉnh thanh dẫn hướng theo một nửa góc này (Hình 54-8).

Nếu góc côn không được cho trên bản vẽ, bạn hãy dùng công thức sau đây để tìm lượng điều chỉnh (làm lệch) thanh dẫn hướng.

*

Ví dụ: Hãy tính độ lệch cũa thanh dẫn hướng dài 500 mm để tiện đoạn côn 1:50xdài 250 mm trên chi tiết. Đường kính nhỏ đoạn côn là 25 mm.